Opposun COVID-19

Ifa ussun ómw kopwe angei opposun COVID-19

Meinisin ekkewe ra ier nimwu me watte seni ra tongeni angei ewe opposun eppetin COVID-19. Pfizer iei chék ew me nein ekkewe opposun eppetin COVID-19 mei mwuumwuutá ngeni ekkewe aramas ier nimwu me watte seni ar repwe angei. Ekkewe aramas ier 18 me watte seni ra tongeni angei ekkewe oppos ren Moderna me Johnson & Johnson.

Ekkewe semirit ra ier 5-11 repwe angei an semirit ewe opposun Pfizer faan ruu, únúngát wiik nefiner, nge epwe 1/3 úkkúkkún seni ewe oppos ekkewe ier 12 me watte seni re angei.

Mei wor opposun eppetin semwenin COVID-19 nón ekkan nenien imwen sáfei me offesin sáfei ren semwen mei kanengeni neniomw. Iká pwe mei wor noumw tóktér iká sou sáfei, kose mochen checki iká pwe ir mei awora opposun eppetin COVID-19.

Anen ómw kopwe tongeni kúna ekkewe neni ir mei awora ewe opposun eppetin COVID-19 únúkúmw:

Sópwosópwun oppos

Ekkewe aramas ra ier 18 me watte seni ra tongeni angei ekkewe opposun eppetin COVID-19 e tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe iká ekkewe oppos me akkomw.  Mei wor oppos seni ekkewe únúngát sókkun opposun eppetin COVID-19 e tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe iká ekkewe akkomw.

Ekkewe opposun eppetin COVID-19 mei sópwosópwonó manamanan ren an epwe epeti watten semwen minne mei tongeni esenipato an emén epwe núing piong me mánó. Nge, ekkewe póróus mei kerán chék ioi fengen fáán iten ei oppos ussun epwe pwaranó pwe fetán ngeni, ei oppos mei kúkkúnúnó manamanan an epwe epeti paiking me en semwen mei chiwen chék kúkkún ngeni emén. Nge, napengeni ekkewe keis ren COVID-19 mei chiwen sópwosópwónó ren ekkewe rese mwo angei ar oppos.

Póróus mei kerán chék ioi fengen fáán itten ekkewe fansoun ir mei sótuni ekkei sáfei mei pwáranó pwe ewe oppos epwe tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe iká ekkewe akkomw mei awatenó an ménún nón inis epwe fiu ngeni semwen me anapanó eppetin COVID-19, fiti fengen me ewe delta variant.

Pfizer: Meinisin ekkewe ra ier 12 me watte seni minne ra fen angei ar oruwofóchun oppos kúkkúnúnón nón ekkewe 5 maram a nó ra tongeni pwan angei efóch oppos pwe epwe épéchékúna  ekkewe akkomw.  

Moderna: Meinisin ekkewe ra ier 18 me watte seni minne ra fen angei ar oruwofóchun oppos kúkkúnúnón nón ekkewe 6 maram a nó ra tongeni pwan angei efóch oppos pwe epwe épéchékúna  ekkewe akkomw.   

Johnson & Johnson: Mei wor éúréúr ngeni ekkewe ra ier 18 me watte seni ar repwe angei ewe iká ekkewe oppos e tapwoto an epwe épéchékúna ewe opposun Johnson & Johnson ra fen angei me akkomw kúkkúnúnón nón ekkewe 2 maram a nó.    

Ekkewe aramas ra tongeni angei ewe oppos e tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe akkomw ra tongeni fini meni nein ekkewe oppos repwe angei. Ewe oppos e tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe iká ekkewe akkomw mei tongeni sókofesen seni ewe ewin iká ekkewe oppos re angei me akkomw.

Aramas repwe kékkéri néúr wesetan tóktér iká pwe mei wor ar kapas eis ar repwe tongeni angei ei oppos me iká ar repwe eis meni nein ekkewe oppos e tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe iká ekkewe me akkomw epwe eóch ngenir.

Nó ngeni CDC website ren tichikin póróusan ión epwe tongeni angei ekkei oppos e tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe ewin iká ekkewe akkomw.

Aunungatin appwos ngeni ekkewe mi apwangapwang ekkewe sounfiun appeti samaw non inisir

Ekkewe aramas mei ekkis watte iká mei unusen watte ngenir apwangapwangen ewe kifetin nón inisi e kan fiu ngeni ménún semwen ra tongeni angei éúnúfóchun opposun ewe mRNA COVID-19 (Pfizer iká Moderna).

Ina mwo ika ewe appwosun COVID-19 mi fakkun pochokun me anisi aramas, a wor ekkoch aramas mi apwangapwang inisir rese puru ren ei appwos ika nour sounfiun appeti samaw mi apwangapwang.

Iwe pwúngúnón, ewe CDC a épéchékúna an ekkewe aramas mei ekkis iká unusen watte ngenir apwangapwangen ewe kifetin nón inis e kan fiu ngeni ménún semwen , ar repwe angei ewe éúnúfóchun opposun mRNA. Aramas repwe poraus ngeni nour kewe tokter ika chon pioing ren ar semwen ika repwe pwan tongeni angei ika epwe tufich repwe angei ei aunungatin appwos.

Ei aunungatin appwos epwe angei 28 ran mwirin ewe aruwen appwos.  Mi murinno ewe aramas epwe angei ewe chok sakkun appwos a fen angei akkom me nukun chok ika ese chiwen wor, iwe a tongeni angei ewe a akaewin a kawor.

Nón ei atun, ese mwo wor kapasen éúréúr ngeni ekkewe aramas mei apwangapwang ewe kifetin nón inisir e fiu ngeni ménún semwen me ra angei ewe opposun Johnson & Johnson (Janssen) ar repwe pwan angei efóch oppos. Ewe CDC mei pesei me épéchékúna ngeni ekkewe ra ier 18 me watte seni me ra fen angei efóch ewe opposun Johnson & Johnson ar repwe pwan angei ewe oppos e tapwoto pwe epwe épéchékúna ewe akkomw.

Póróusan ekkewe oppos

Mei wor fitémén ekkewe mei sinenap nón pekin angangen pioing me semwen seni ewe Scientific Safey Review Workgroup (minne ir pwan kinikinin ewe Western States Pact)  ir mei katon me etiwa ekkei oppos. Mei wor únúngát ekkewe opposun COVID-19 a ketiw iká mwuumwuutá aian me ren ewe U.S. Food & Drug Administration (FDA) nón ei atun mei wor osukosuk atapwanapwan.

tag

Ekkóch aramas re angei ewe opposun COVID-19 ir mei tongeni mefi semwen nupwen fansoun inisir a poputá ne épénúa iká fiu ngeni me epeti ewe ménún COVID-19. Ir mei tongeni mefi ekkóch esisinen semwen ren metek me pwo ikkewe ian re oppos ian, pwichikar, féú, ménúnú me metek mékúr.

Ekkóch mei nein ekkei esisinen semwen mei kan pwúkún iei ussun napanapan iwe mei wewe ngeni pwe masowen inisin nón en aramas minne e kan wisen fiu ngeni ménún samwau mei féri an angang. Meinisin ekkei esisinen semwen mei wesinó mwúrin fitu ráán. 

Ren sópwosópwun póróusan, no ngeni Póróusen met mei tongeni fiis mwúrin oppos  mei nómw wón an CDC ewe website

tag

A men aúchea túmwúnún angangen ei oppos. Angangen an a ketiw oppos me angangen ar katonfichi oppos a piin fiis nón fitu iká chómwóng ier. Anen ar ra féri ei opposun COVID19 mei néné ngeni anen ar féri ekkewe ekkóch oppos ren semwenin measles, mumps me whooping cough.

Pokiten kich mei nómw nón ew fansoun a men watte fetánin ei samwau nón unusen fénúfan, mei mwútir féfférun me angangen ei minafén oppos nap seni met mei kan piin fiis. Ese wor met angangan rese féri (iká repwe mweteseni ar resapw féri), nge ekkóch tettenin angangan a chék fiis fan ew awewe ren amasowan taropwen, ar ra sótuni me féri. Mei chék sópwosópwonó angangen ar katon me sótuni ekkei opposun COVID-19. Mei fitu ngéréu aramas ir mei finatá ar repwe tesini péchékúnan iká manamanan me éóchún (túmwúnún) ekkei oppos.

Ekkewe ir mei sinenap nón pekin angangen semwen me pioing ir mei katon pwúngúnón ar ra sótuni. Nupwen fansoun pwúngún póróusan ar ra sótuni ewe oppos mei pwáranó pwe mei túmwún (éóch) me wor manamanan (péchékúnan), iwe ewe oppos ewe ne ketiw. Ekkewe oppos minne ese tori nesópwonón ar repwe tesini me etiwa ra katanó. 

Mwúrin an mwuumwuutá me ketiw aian en oppos, mei chómwóng ekkan sókkun pisek ir mei aia ne katon éóchún (túmwúnún) ekkan oppos me ekkewe esisinen semwen mei tufich an epwe tori emén nupwen fansoun a angei. Ussun pwan ekkóch sókkun oppos, ewe Center for Disease Control and Prevention epwe sópwosópwonó ne katonfichi túmwúnún (éóchún aian) ei opposun COVID-19. CDC mei pwan féri ew an pisekin áninis, v-safe, an epwe katon túmwúnún (éóchún) ei oppos me angei póróusan ekkewe esisinen semwen mei úri aramas mwúrin.  

V-safe ew pwan sókkun pisekin áninis mei wor wón ekkan smartphone. Nupwen emén a angei opposun COVID-19, I mei tongeni aia iká néúnéú ne mak (text) me amasowa kapas eis me wón internet minne mei wenengeni póróusan pwe epwe wor chóón cheki me katon iká a ifa ussun mwúrin en oppos.  Ekkewe aramas ir mei aia v-safe ra tongeni mwútir ne esine ngeni CDC iká pwe ir mei mefi semwen (iká mei wor rer ekkewe esisinen semwen) me mwúrin ar angei opposun COVID-19. V-safe mei pwan áchema ngenir an a tori fansoun ar repwe angei ewe oruofóchun opposun COVID-19.

Nó ngeni an CDC ewe website ómw kopwe káeó póróusen ar  Nóchei me anganga túmwúnún ekkewe opposun COVID-19 me ewe pisekin áninis ren v-safe 

Ewe opposun COVID-19 itan Pfizer-BioNTech

  • FDA mei mwuutatá an ekkewe ra ier 5 ngeni 15 repwe aia ren osukosuk mei atapwanapwan me weweitá 
  • Opposun mRNA
  • FDA mei mwuutatá ngeni ekkewe 16 ierir me watte seni  
  • atapwanapwan
  • Ruofóch oppos, 21 ráán nefiner
  • Epwe nómw iká isóis nón nenien apatapat mei watte patan
  • Pwan ew itan BNT162b2
  • Póróusan ir mei ioni atun ewe ra sótuni me kakaton ei oppos mei pwáranó 95% péchékúnan an epwe tongeni epeti emén an epwe úri ewe ménún semwenin COVID-19 fisu ráán me mwúrin ewe oruofóchun oppos.

Sópwosópwun póróusen ewe opposun Pfizer-BioNTech mei kawor wón ewe CDC website.

Ewe Opposun COVID-19 itan Moderna

  • FDA mei mwuutatá an ekkewe ra ier 18 me watte seni repwe aia ren osukosuk mei atapwanapwan me weweitá 
  • Opposun mRNA
  • Mei ketiw an epwe éóchún aia ngeni ekkan 18 ierir feitá nón ei atun mei wor osukosuk atapwanapwan.
  • Ruofóch oppos, 28 ráán nefiner
  • Pwan ew itan mRNA-1273
  • Póróusan ir mei ioni atun ewe ra sótuni me kakaton ei oppos mei pwáranó 94% péchékúnan iká manamanan an epwe tongeni epeti emén an epwe úri ewe ménún semwenin COVID-19 mwúrin ewe oruofóchun oppos.

Sópwosópwun póróusen ewe opposun Moderna mei kawor wón ewe CDC website.

Ewe Opposun COVID-10 itan iká seni Johnson & Johnson/Janssen

  • FDA mei mwuutatá an ekkewe ra ier 18 me watte seni repwe aia ren osukosuk mei atapwanapwan me weweitá 
  • Oppos e etto seni vector (ew sókkun ménún semwen)
  • Mei ketiw an epwe éóchún aia ngeni ekkan 18 ierir feitá nón ei atun mei wor osukosuk atapwanapwan.
  • Efóch oppos
  • Pwan ew itan JNJ-78436735 me   Ad26.COV2.S
  • Póróusan ir mei ioni atun ewe ra sótuni me kakaton ei oppos mei pwáranó 66.3% péchékúnan iká manamanan me ren unusen ekkewe neni ir mei féri ar pekin study (káeó ngeni  póróusan) an epwe tongeni epeti emén an epwe úri ewe ménún semwenin COVID-19 mwúrin ewe efóch oppos. Póróusan ir mei ioni atun ewe ra sótuni mei pwáranó 93% péchékúnan iká manamanan an epwe epeti an emén epwe nuing pioing seni ei semwenin COVID-19 me 100% péchékúnan me manamanan an emén epwe máno seni ei semwenin COVID-19.

Sópwosópwun póróusen ewe opposun Johnson & Johnson mei kawor wón ewe  CDC website. 

Menapen póróusan ekkewe oppos

  • Esapw mwo fan ew ar repwe sótuni ne anénéfengeni péchékúnan me manaman ekkei oppos fan ew chék nón ew study (atun ra káeó póróusan). Mei sókonó iká imwufesen  fansoun ar ra nómw wón éúnúngátin kinikinin ar ra sótuni ew me ew ekkewe oppos. Mei pwan sókkónó neni me nikinikin sókkun ei semwen.  
  • Meinisin ekkewe oppos ir mei pwáranó péchékúnan, manamanan (iká namwotan) pwe mei epeti ewe semwenin COVID-19. Meinsin ekkewe oppos mei pwan pwáranó péchékúnan, manamanan (namwotan) pwe mei epeti watten semwen mei etto seni COVID-19 minne mei efisatá an aramas repwe nuing pioing.
  • Atun ra sótuni, ese wor aramas re angei ewe opposun COVID-19 ir mei mánó seni semwenin COVID-19.